Die belangrikste Keltiese Gode en Godinne

Hier word slegs enkele van die belangrikste Gode en Godinne bespreek. Daar was immers ongeveer 400 Keltiese Gode en Godinne bekend in die Keltiese mitologie.

Anu (Danu of Dana)
Anu was 'n baie belangrike Keltiese Moedergodin. Sy was ook bekend as Annan, Dana, Dana-Ana, Danu, Dannan en Dana. Anu is verwant aan die ou Mesopotamiese Godheid An. Dit is verder ook moontlik dat Anu verwant is aan die Griekse/Romeinse Godin Diana. Die naam Danu kom van die proto-keltiese *danu wat geskenk beteken. Anu was beskou as 'n magtige Aardmoeder wat verantwoordelik was vir vrugbaarheid en die ontstaan van lewe. Die Donau sou uit haar voortgevloei het. Sy was die Moeder van Moeders en die Moeder van die natuur. Sy is beskou as die bron lewende water. Voorname soos Anna, Anke, Ansie, Dana, Diana, ens is afkomstig van hierdie Moedergodinne. Ans is ook verwant aan die Germaanse Godegroep Ase. In die Keltiese skeppingsverhaal sou die water van die Donau 'n eikeboom gevoed het en uit hierdie eikeboom sou alle Keltiese Gode en Godinne ontstaan het.

 

Badb
Badb is beskou as die Godin van inspirasie en wysheid. Badb was 'n Oorlogsgodin en vorm 'n Goddelike drie-eenheid met Macha en Nemain. Oorlogslagvelde het bekend gestaan as Babdvelde. In Gallië was sy bekend as Cath Bodva, 'n Moedergodin.

 

Banba
Banba vorm saam met die Godinne Eriu en Fotla 'n Goddelike drie-eenheid. Hulle is drie susters en was die vroue van drie belangrike Ierse heersers. Banba was die vrou van die oudste heerser Mac Cuill.

 

Blodeuwedd
Blodeuwedd was die Godin van blomme, misterieë, bosse, wysheid en jeugdigheid. Sy word dikwels afgebeeld saam met 'n uil as teken van haar wysheid. Blodeuwedd was die vrou van die God Lug.

 

Belenos, Belenus of Bel
Belenos was 'n Keltiese Songod. Maar hy was ook beskou as die God van lug, musiek en waarsêery. Belenos was 'n wydvereerde God. In Wallis was hy bekend as Beli, in Ierland Bile en in Gallië (ou Frankryk) Belenus. Die naam België is afkomstig van hierdie God. Die Meiviering (30 April - 1 Mei) het onder die Kelte bekend gestaan as Beltane en is dus ook na hierdie God vernoem. Belenos was vir die Kelte wat Apollo was vir die Romeine. Belenos is verwant aan die Germaanse God Balder. Die woord Belenos kom van die Indoeuropese wortel *bhel- wat wit en stralend (son) beteken. Vergelyk ook die Engelse naam vir Wit-Rusland naamlik Belorussia of Belarus.

 

Brigid of Brigit
Brigid, Brigit, Brid, Brig of Brighid was 'n Vrugbaarheidsgodin en ook die Godin van die geneeskunde. Maar Brigit was ook beskou as die Godin van die vuur en die krygskuns. Sy word beskou as die dogter van Moedergodin Anu. Soms was sy ook gesien as die plaasvervanger van Anu. Sy was 'n besonder populêre Godin. Brit, Brittanje en Bretagne is na haar vernoem.

 

Cailleach
Cailleach was beskou as 'n Almoeder of 'n Ou Wyse Vrou. Maar sy was ook soms in 'n negatiewe lig beskou (moontlik na die koms van die Christendom). Onder die ou Germane was Vrou Holle 'n soortgelyke figuur.

 

Cernunnos
Cernunnos beteken 'met horings'. Cernunnos was beskou as 'n Vadergod of 'n Oppergod. Hy was meester oor die natuur, landbou, diere, voorspoed en die onderwêreld. Hy was as 'n simbool beskou van manlikheid en ook rykdom en die liefde. Hy is ook beskou as 'n Groen God of die God van die bome en die bosse. Wiccas of Hekse (Wyse Vroue) het dikwels 'n beroep op hierdie God gedoen. Met die kerstening van die Kelte is die 'figuur met horings' in sommige kerke uitgebeeld veral in die kerke van Sint-Cornelly wat dui op die kerstening van Cernunnos. Die naam Cornelius is afgelei van hierdie Godheid. Maar met die koms van die Christendom is veral hierdie God (met die horings) as simbool beskou van die duiwel.

 

Dagda
Dagda is in Ierland vereer as die Vadergod og Goeie God. Hy het mag gehad oor alles en almal en is as 'n Vader beskou. Volgens die Iere sou alle manlike Gode van hom afgestam het. Hy was ook bekend as Daghda, Dagde of Dagodevas.

 

Donn
Donn word beskou as die eerste manlik Keltiese God. Daar is egter ondersoekers wat meen dat Donn voortvloei uit die ou Moedergodin Anu. Donn en Anu (Danu) is dus 'n splitsing van dieselfde Godheid. Donn en Anu was volgens die Keltise skeppingsgeskiedenis, die eerste Godepaar. Donn het later sy glans verloor en is beskou as die God van die doderyk. Talle voorname soos Donn, Donny, Daniël, Danie, ens is afgelei van Donn (en Danu), maar ook Deen en Denemarke asook die rivier Donau. Die naam Donn (en Danu) is ook verwant aan die Germaanse God Donar, asook aan die Griekse Adonis, en ook 'n ander Griekse God Dionysos. Maar die naam is ook verwant aan die Semitiese Adoni of Adonaj. Die Latynstalige volkere gebruik 'n woord wat afgelei is van hierdie name, as naam vir die Christelike God; naamlik in Spaans Dios, in Frans Dieu en in Italiaans Dio. Vandag word God ook in Grieks, Theos, genoem wat verwant is aan die reeds genoemde name.


Donn en Danu

 

Epona
Epona (ook bekend as Rhiannon) was 'n vrugbaarheidsgodin. Sy word dikwels afgebeeld saam met perde, voëls, koring, vrugte, 'n hond of 'n sleutel. Epona was verbind met die geneeskunde, die dood en hergeboorte. Epona is ook beskou as die Godin van die onderwêreld.

 

Eriu
Eriu, Erin, Eire, Eirean, Eirin, Eyre of Eiriu vorm 'n Goddelike drie-eenheid met haar susters Banba en Fotla. Eirland is vernoem na hierdie Godin. Sy was die Godin van soewereiniteit, onafhanklikheid en welvaart. Sy was die vrou van 'n belangrike Ierse heerser Mac Greine.

 

Fotla
Fotla of Fotia vorm saam met haar susters Eriu en Banba 'n Goddelike drie-eenheid. Hierdie drie Godinne is ook die drie gesigte van die Godin Morrigan. Fotla was die vrou van die belangrike Ierse heerser Mac Cecht.


 

Gwenhwyfar
Gwenhwyfar of Guinevere beteken Wit Gees. Sy was beskou as die oorspronklike Keltiese Mei-Koningin. Verder was sy 'n besonderse aantreklike en gegeerde Godin. Die Keltiese heersers het 'n baie spesiale band met haar gehad en baie van hulle was met haar 'getroud'.


 

Herecura
Herecura was 'n Godin van die onderwêreld. Maar sy was ook 'n Vrugbaarheidsgodin of 'n Aardsgodin in Noord-Italië en Slovenië. In Engeland was dieselfde godin vereer as 'n manlike God met die naam Aericurus.

 

Lugh
Lugh was 'n Songod en ook bekend as Lug, Lugus, Lugos, Luge of Lleu. Lugh is verwant aan die Germaanse God Loki. Hy word beskryf as jonk, energiek en 'n meester van die kuste. Hy word veral vereer vroeg in Augustus wanneer die oeste binne gehaal word met 'n fees wat bekend staan as Lúghnásádh. Die reënboog word beskou as Lugh se slinger en die melkweg het bekend gestaan as die ketting van Lugh. Die Franse stad Lyon is na Lugh vernoem en die streek rondom Lyon was in die Romeinse tyd bekend as Lugdunum. Moontlik is Leiden en Leignitz ook vernoem na Lugh.

 

Macha
Macha is ook beskou as 'n Oorlogsgodin en het simbool gestaan vir stryd. Sy vorm saam met Nemain en Badb 'n Goddelike drie-eenheid. Haar hare en haar klere was rooi van kleur. Macha word dikwels afgebeeld saam met 'n perd en 'n kraai.

 

Mogons
Mogons, Mogetios, Mogounos, Mogti, Mounti, Mogont of Mogunt was waarskynlik 'n Keltiese Oorlogsgod. Sy naam is op talle altare in Brittanje gevind. Mogan word ook as 'n Berggod beskou. Hy was die seun van die Seegod Manannan Mac Lir. Baie Romeinse soldate het hier Keltise Godheid aangeneem. Die woord Mogons is afgelei van die Keltiese mako- wat groot beteken. Die woord mogons is moontlik verwant aan die woord mag of mighty (Eng) en ook moontlik aan mountain (Eng).

 

Morrigan
Morrigan, Morrigu of Morgan was 'n Ierse Oorlogsgodin. Sy was beskou as 'n drievoudige Godin wat van gedaante kon verander. Die Godinne Badb, Nemain en Mach vorm die drie gesigte van Morrigan. Morrigan kon haarself ook in 'n kraai verander. Wanneer sy haar in 'n kraai verander het, was dit beskou as 'n teken van die naderende dood. Sy was beskou as die Godin van magiese- en bonatuurlike kragte. Priesteresse, Wiccas of Hekse (Wyse Vroue of Sieneresse) het onder haar beskerming gestaan.

 

Nehalennia
Nehalennia was 'n ou Kelties/Germaanse Beskermgodin. Sy word ook as 'n Vrugbaarheidsgodin beskou en sy was ook in Nederland en Duitsland vereer, waar tempels vir haar gebou was. Nehalennia is 'n Latynse vertaling van 'n Kelto-Germaanse Godin en is die Kelties/Germaanse naam van hierdie Godin vandag onbekend.

Nehalennia was egter nie 'n Romeinse Godin nie. In 1647 is op die strand van Domburg teenoor die eiland Walcheren (in Nederland) 'n hele aantal beelde van hierdie Godin (met die naam daarby) ontdek. Saam met die beelde is ook altare, munte, potte en bekers gevind asook die reste van 'n tempel wat in die Romeinse tyd gebou was. Uit ondersoek blyk dat die tempel in gebruik was teen 273 n.C. Hierdie beelde was egter verniel tydens die kerstening van Nederland.

Die name Helena en Lena is verwant aan Nehalennia.

 

Nemain
Nemain, Neman, Nemon of Nehhain sou die Keltiese krygers beskerm en hulle aangemoedig het om soos waansinniges te veg. Nemain vorm saam met Macha en Badb 'n Goddelike drie-eenheid.